Czym się różni kantówka od łaty?
W budownictwie drewnianym i ciesielstwie pojęcia takie jak kantówka i łata pojawiają się bardzo często. Choć oba elementy są wykonane z drewna i mają zbliżoną formę – to ich przeznaczenie, wymiary i obciążenia, jakie są w stanie przenosić, wyraźnie się różnią. Ich właściwe zastosowanie jest kluczowe dla trwałości konstrukcji.
Kantówka – mocny element konstrukcyjny
Kantówka to czterostronnie strugany element drewniany o przekroju najczęściej kwadratowym lub prostokątnym, np. 60x60 mm, 100x100 mm czy 80x120 mm. Służy jako belka konstrukcyjna, wykorzystywana w nośnych częściach konstrukcji – np. przy budowie altan, domów szkieletowych, pergoli, ram okiennych, słupów nośnych czy więźb dachowych. Jest stabilna i odporna na zginanie, dlatego stosuje się ją tam, gdzie liczy się solidność i długowieczność konstrukcji. Kantówki produkowane są zazwyczaj z drewna iglastego – świerka, sosny lub modrzewia – i często dodatkowo suszone komorowo oraz impregnowane.
Łata – element podkonstrukcyjny
Łata to cieńszy i lżejszy element drewniany, który pełni funkcję pomocniczą. W budowie dachu łaty montowane są poziomo na krokiewkach i służą jako podstawa do mocowania pokrycia dachowego, np. dachówki, blachy lub gontu. Typowe przekroje łat to 40x60 mm lub 50x50 mm. W porównaniu z kantówką, łaty dachowe we Wrocławiu nie muszą przenosić dużych obciążeń, ale powinny być dobrze wysuszone i równe, by zapewniać stabilne oparcie. Ich rozmieszczenie na dachu zależy od rodzaju pokrycia i zalecanych odległości między nimi.
Podsumowanie – różnice w skrócie
Najważniejsze różnice między kantówką a łatą to:
-
Zastosowanie: kantówka – element nośny, łata – podkonstrukcja dachowa;
-
Wymiary: kantówki są masywniejsze, mają większy przekrój;
-
Funkcja: kantówka przenosi obciążenia, łata wspiera pokrycie dachu;
-
Montaż: kantówkę stosuje się pionowo lub poziomo w konstrukcjach, łaty montuje się poziomo na dachu.
Znajomość tych różnic pomaga dobrać odpowiedni materiał do konkretnego zastosowania. Jeśli masz wątpliwości, czy do budowy wiaty czy dachu wybrać kantówkę, łatę, a może jeszcze inny typ drewna konstrukcyjnego – chętnie przygotuję też porównanie z krokwią lub kontrłatą.